پژوهشنامه معارف و اندیشه اسلامی

پژوهشنامه معارف و اندیشه اسلامی

تحلیل چالش های مطرح در مواجهه حضرت موسی (ع) با حضرت هارون (ع)، در ماجرای گوساله پرستی بنی اسرائیل

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات . دانشگاه قم. قم. ایران
چکیده
آیات 150 سوره اعراف و 92 و 93 سوره طه به بیان برخورد به ظاهر خشن حضرت موسی(ع) با برادرش، حضرت هارون(ع)، پس از ماجرای گوساله‌پرست شدن بنی‌اسرائیل می‌پردازد. این آیات حاوی یکی از چالشی‌ترین مسائل مطرح شده در قرآن هستند. با توجه به اینکه این دو پیامبر همانند سایر انبیای الهی از انجام گناه و اشتباه معصوم هستند، پس آیا سکوت ظاهری هارون در قبال گوساله‌پرست شدن بنی‌اسرائیل و سپس برخورد تند موسی با او قابل توجیه است؟ گرچه تاکنون توجیهات متعددی در تحلیل این برخورد ارائه شده‌است اما به نظر می‌رسد این برخورد در راستای بیدارکردن بنی‌اسرائیل انجام یافته-است؛ به گونه‌ای که سبب متنبه شدن و توبه آن‌ها و ریشه‌کن شدن انگیزه های شرک و دوگانه پرستی در بین بنی‌اسرائیل شد و جان ده ها هزار نفر را نیز نجات داد. بن‌مایه این تحلیل از قبیل "ایاک اعنی و اسمعی"است. این تحلیل افزون بر درنظرگرفتن تمام جوانب این برخورد، به سؤالات مطرح شده پیرامون آن به خوبی پاسخ می‌دهد و با ظاهر آیات قرآن و عصمت انبیا نیز سازگار است.علاوه بر این به نظر می‌رسد که قضاوت اولیه حضرت موسی (ع) نسبت به عملکرد حضرت هارون (ع)، بر طبق ظواهر امر بوده و ایشان به حکم کردن براساس آگاهی غیبی مکلَّف نبوده است.
کلیدواژه‌ها